Çekmeköy Taşdelen Sanayi Bölgesi’nin devasa imalat hangarlarına, otonom montaj hatlarının mekanik seslerine ve Şile Otoyolu’ndan geçen tırların gürültüsüne kış akşamüstü çökerken, Ümraniye’deki bir meslek lisesinin çıkış zili gürültüyle yankılandı. On altı yaşındaki İrem, okul ceketini çıkarıp çabucak sırt çantasına koydu ve kalın kaşkoluna sarındı. Sınıf arkadaşlarının otobüs duraklarına doğru yürürken akşam planları yapmasını tebessümle reddederek, adımlarını statik elektrik, kesme yağı ve lehim dumanı kokan sanayi alanından aşağıya çevirdi.
İrem, elektrik-elektronik ustası olan babasının yüksek voltaj panosunda meydana gelen ark patlaması sonucu iki elinde ağır doku kaybı ve görme bozukluğu yaşaması üzerine sekiz ay önce ailenin tek geçim kaynağı haline gelmişti. Dört nüfuslu evin kirası ve babasının her ay tekrarlanan cerrahi kontrol masrafları bu genç kızın omuzlarındaydı. Lise eğitimini aksatmadan akşamları otonom tarım robotları ve elektrikli iş makineleri üreten bu fabrikada lehim çapak temizliği, kablo demeti tolerans kontrolü ve ambalaj işçisi olarak çalışıyordu.
Atölye; devasa robotik kolların ritmik sesi, havalı lehim çekme cihazlarının tiz vızıltısı, kesme yağı dumanı ve sıcak plastik kokusuyla kaplı devasa bir yerdi. Görevi; üç yüz derece sıcaklıktaki havya hattından çıkan anakartların kenarlarındaki lehim çapaklarını pnömatik neşterle temizlemek, dijital mikrometre ile kablo klemens geçişlerini doğrulamak ve hazır olan hassas devre bloklarını koruyucu kutulara istifleyip vakumlayarak mühürlemekti. Büyüteç karşısında durmaktan yüzü kızarır, neşter tutmaktan parmak boğumları titrer ve lehim dumanı genzini yakarak gözlerini sızlatırdı.
İrem’in tek hayali, Yıldız Teknik Üniversitesi Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği Bölümü’nü kazanarak akıllı robotik sistemler ve yenilikçi otonom araçlar tasarlayan uzman bir mühendis olmaktı. Ambalaj tezgahının karşısındaki beton kolona Fizik ve Matematik özet kartlarını asmıştı. Bir yandan iki eliyle devre kartlarının çapaklarını temizlerken, gözleriyle duvardaki elektrik devre analizleri, mantık kapıları ve analitik geometri denklemlerini takip eder, zihninden işlemleri yapmaya çalışırdı. Montaj hattının çıkardığı ritmik gürültüyü zihnini odaklamak için bir tempoya dönüştürmüştü.
O gece, Hollanda’ya ihraç edilecek beş yüz adetlik otonom sera robotu beyin kartlarının son kontrolü, lehim çapak temizliği ve steril ambalajlanması acilen bitirilmek zorundaydı. Atölye sorumlusu rahatsızlanıp erken ayrılınca tüm yük İrem’e kaldı. Saatlerce lehim dumanı ve statik tozun ortasında parçaları tek tek kontrol etti, çapaklarını sıyırdı ve özel koruyucu kutulara istifledi. Gece saat yarımı gösterdiğinde ambalajlama ancak bitti. Üstü başı fabrika kokar halde binayı kilitledi. Taşdelen dolmuş duraklarına doğru yürürken esen soğuk poyraz yüzüne çarptı; ama İrem, bu koca şehrin zorluklarına rağmen kendi kaderini çelik bir iradeyle şekillendirdiğini çok iyi biliordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.