Tophane’nin tarihi İtalyan mimarisine sahip binalarının arasından Galataport rıhtımına doğru esen keskin kasım poyrazı, kıyıya bağlı teknelerin halatlarını ve eski caddelerin yapraklarını savururken, Beyoğlu’ndaki bir Anadolu lisesinin son ders zili gürültüyle çaldı. On yedi yaşındaki Ceyda, okul ceketinin üzerine giydiği lacivert kaşe montun düğmelerini sıkıca ilikleyip ağır sırt çantasının askılarını omuzlarında düzeltti. Sınıf arkadaşlarının Karaköy sahilindeki kafeteryalara gülüşerek gitme tekliflerini nezaketle geri çevirerek, adımlarını Kılıç Ali Paşa Mahallesi’nin dar ve taş döşeli sokağında, XIX. yüzyıldan kalma restore edilmiş yüksek tavanlı bir binanın ikinci katında yer alan uluslararası sualtı arkeolojisi ve batık eser akreditasyon acentesine doğru hızlandırdı.
Ceyda, altı ay önce babasını Yenikapı Batıkları kazı alanında yürütülen bir zemin güçlendirme şantiyesinde vincin halat kopması sonucu meydana gelen kazada yitirdikten sonra yatalak babaannesi ve ilkokula giden küçük kız kardeşinin tüm geçim yükünü omuzlamıştı. Tarlabaşı’ndaki dik bir yokuşun başındaki mütevazı kiralık dairenin masraflarını ödemek, babaannesinin her ay yenilenen özel medikal bakım ürünleri ile kardeşinin okul masraflarını karşılayabilmek için hafta içi her gün ders bitiminde bu acentede akşam sekreteri ve sualtı kültür varlıkları kütük kayıt personeli olarak çalışıyordu.
Büro; taze filtre kahve, nemli deniz taşları, koruyucu organik kimyasallar, sonar haritaları ve yüksek hızlı tarayıcıların ritmik vızıltısıyla kaplı son derece vakur, kurumsal ama yüksek tempolu bir mekândı. Ceyda’nın görevi; Atina ve Marsilya merkezli sualtı araştırma enstitülerinden gelen Akdeniz ve Karadeniz batık analiz raporlarını sisteme işlemek, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu onay dosyalarını kodlarına göre klasörlemek, gelen uluslararası kuryeleri karşılayarak amfora ve metal buluntu konservasyon verilerini teslimat defterine kaydetmekti. Saatlerce ekran karşısında bathymetrik derinlik katsayılarını, karbon-14 yaş tayini oranlarını ve uluslararası tescil numaralarını doğrulamaktan göz pınarları kurur, topuklu ayakkabılar içinde ayak tabanları sızlar ve dev ciltli arkeoloji arşiv klasörlerini üst raflara taşımaktan kolları ile sırtı ağrırdı.
Ceyda’nin en büyük arzusu ise Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sanat Tarihi ve Koruma-Restorasyon Bölümü’nü kazanıp sualtı batıklarını ve tarihi mirası koruyan vizyoner bir küratör ve sualtı arkeoloğu olmaktı. Sekreterlik masasının altındaki çekmeceye YKS Eşit Ağırlık özet kartlarını ve Tarih-Edebiyat ders föylerini gizlice yerleştirmişti. Bir yandan dahili telefon hatlarını yönlendirip kurye zimmetlerini yaparken, göz ucuyla çekmecedeki sanat akımları, paragraf analizleri ve matematik problemlerini zihninden çözüyordu. Arkadaşları evlerinde rahatça test çözerken, o, klavye tıkırtıları ve dev batık haritalarının ortasında geleceğini tırnaklarıyla kazıyordu.
O akşam, Çanakkale Boğazı’nda keşfedilen I. Dünya Savaşı dönemine ait bir denizaltı batığı için hazırlanan yetmiş beş parçalık Acil Sergi ve Tescil Dosyası’nın taranması, numaralandırılması ve e-imza portalına yüklenmesi son ana kaldı. Şirketin kıdemli operasyon sekreteri acil bir numune tespiti için Arkeoloji Müzesi’ne gidince, tüm tarama, kontrol, kodlama ve arşiv yükleme işi Ceyda’nın omuzlarına bindi. Gece saat onu geçtiğinde elleri kâğıt kesiklerinden sızlamaktan hissizleşmiş, bacakları yorgunluktan titriyordu. Binanın ağır meşe kapısını kilitleyip Tophane Tramvay Durağı’na doğru yürürken cebindeki günlük yevmiyesi ve çantasındaki bitirilmiş test fasikülüyle İstanbul’un dondurucu gecesinde kendi geleceğini inşa etmenin gururunu taşıyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.