Mavi Gözlü Dolgun Dudaklı Ayla

Ayla, Fener’in Haliç’e bakan, dik ve ıslak Çimen Sokak’ının aşınmış arnavutkaldırımı taşlarında ağır boya analiz çantasını ve fırça setini sürükleyerek ilerliyordu. Kucağındaki su geçirmez pafta kılıfını Poyraz’ın getirdiği serpintili kış yağmurundan korumaya çalışırken, günlerdir süren uykusuzluktan dizlerinin titrediğini hissediyordu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Taş-Duvar Resimleri Konservasyonu Bölümü’nden dereceyle mezun olduktan sonra, Fener ve Balat hattındaki 19. yüzyıl başı Rum Patrikhane müştemilat yapılarının sıva altı fresklerinde oluşan pigment bozulmalarını ve kireç kirlenmelerini inceleyen özel bir araştırma projesinde kıdemli restoratör olarak işe başlamıştı. Ancak projeyi üstlenen taşeron şirket, tarihi binanın mülkiyet anlaşmazlıklarını gerekçe göstererek şantiyeyi aniden mühürledi ve çalışanların aylardır biriken ödemelerine el koydu. Ayla, kâgir duvarlardan topladığı pigment analiz haritaları ve sıva ayrışma paftalarıyla ortada kaldığı gibi, sahada kişisel sorumlulukla kiraladığı mikro-spektrometrelerin ağır borcuyla baş başa bırakıldı.

Ocak ayının keskin soğuğunda Balat İskelesi’ne doğru yürürken cebinde kalan son dolmuş parasıyla ne yapacağını düşünüyordu. Ayvansaray’da kiraladığı küçük çatı odasının sahibi, ödenmeyen iki aylık kira yüzünden o gün kapının kilidini değiştirmiş ve Ayla’nın mikroskobu hariç birkaç parça eşyasını merpen boşluğuna bırakmıştı. Kucağındaki çantada sadece dereceli çizim kalemleri, büyüteci, fırçaları ve el çizimi mizanpaj defteri vardı. Tarihi müştemilatın avlu kapısındaki mermer basamağa çöktü. Bütün mesleki emeğinin bir kararla yok sayılması göğsüne ağır bir yük gibi oturdu.

Gözyaşlarını Haliç rüzgârına teslim edip çantasından çizim bloknotunu çıkardı. Cılız sokak lambasının sarı ışığı altında, fresklerdeki boya katmanı dökülme sınırlarını ve nem çatlaklarını milimetrik kâğıda aktarmaya başladı. Kalem kâğıda her dokunduğunda içindeki çaresizlik mesleki bir tutkuya ve dirence dönüşüyordu. O sırada sokağın başından geçen ve Fener-Balat Kentsel Miras Koruma Projesi’ni yöneten kıdemli bir konservasyon uzmanı, kapı eşiğinde titreyerek pürüzsüz boya ayrışma paftası çizen Ayla’yı fark etti. Kâğıttaki teknik hassasiyeti gören uzman, genç kadına Tarihi Haliç Yapıları Konservasyon Projesi’nde baş saha koordinatörü olarak çalışma imkânı sağladı. Ayla, Fener’in tarihi sokaklarında İstanbul’un ona pes etmeme gücünü bahşettiğini anladı.

Kandilli Sırtları Cemil Molla Sokak’ta Kayıp Osmanlı Ahşap Köşkü ve Taşıyıcı Dikme Sehim Atlası

Selin için İstanbul, Üsküdar Kandilli sırtlarında Boğaz’a tepeden bakan Cemil Molla Sokak boyunca sıralanan tarihi ahşap köşklerin gölgelerinden, servilerin arasından esen sert poyrazdan ve Boğaz’dan geçen gemilerin siren seslerinden ibaretti. İstanbul Teknik Üniversitesi Ahşap Strüktür Konservasyonu yüksek lisans mezunuydu; Kandilli ve Vaniköy hattındaki 19. yüzyıl sonu Osmanlı ahşap köşklerinin dikme-payanda birleşimlerinde oluşan sehim ve yük kırılmalarını inceleyen bağımsız bir kentsel koruma projesinde çalışıyordu. Ancak projeyi destekleyen uluslararası araştırma fonu, bütçe kısıntısını gerekçe göstererek araştırmayı aniden iptal etti. Selin’in sekiz aydır köşk bodrumlarından derlediği ahşap lif yorulması verileri kilitli kalan şantiye konteynerinde hapsedildi; üstelik dijital lazer ölçüm cihazının kiralama faturası Selin’in üzerine yıkıldı.

Gece saat üçte, Kandilli İskelesi’nin kapkara Boğaz sularına bakan ıslak ahşap rıhtımında tek başına oturuyordu. Kış yağmuru üzerindeki paltoyu tamamen ıslatırken çaresizlikle büzülmüştü. Çengelköy’de kaldığı pansiyonun günlük ücretini ödeyemediği için eşyalarını tek bir sırt çantasına sığdırıp sahile sığınmak zorunda kalmıştı. Cebinde sadece ertesi günün vapur bilet parası duruyordu. Karşı yakadaki Bebek ışıklarının su üzerindeki yansımaları süzülürken geleceğe dair tüm umutları kararmıştı.