İpek, İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü üçüncü sınıf öğrencisiydi ve radyoterapi cihazlarında kullanılan ağır kurşun ve kollimatör zırhlama sistemleri ile sintilasyon detektörlerinin hassas kalibrasyonu üzerine çalışıyordu. Tek başına yaşayan ve kronik böbrek yetmezliği bulunan annesinin diyaliz ile ev kirası giderlerini karşılamak, aynı zamanda nükleer tıp stajında kullandığı dozimetre ve fotoçoğaltıcı tüp (PMT) kalibrasyon aparatlarını satın alabilmek amacıyla okul çıkışında Yedikule Surları’nın altına iniyordu. Avcılar’dan marmaraya binip Yedikule’ye geçiyor; Mermer Kule Caddesi’ne çıkan Genç Ağa Sokak’taki eski bir lokomotif garajından dönüştürülmüş medikal radyasyon zırhlama ve özel kurşun döküm atölyesinde vardiyaya giriyordu. Gece geç saatlere kadar kanser teşhis cihazları için kurşun tuğlaları ve talyum katkılı sodyum iyodür kristal muhafazalarını freze tezgahında işliyor, kumpasla mikron ölçeğinde ölçüm yapıyor ve hava sızdırmazlık contalarını monte ediyordu.
İpek’in zorluğu; gündüzleri radyasyon fiziği ve tıbbi görüntüleme sistemleri akademik sınavlarına girip akşamları loş ışık altında keskin döküm kokusu, ağır kurşun blokları ve freze talaşları arasında beden gücü harcamaktı. Yüzü döküm ocaklarının radyant ısısından kızarır, elleri ağır metalleri taşımaktan ve çapak almaktan nasır tutardı. Diğer öğrenciler kütüphanede ders çalışırken İpek, Yedikule sur altının dondurucu nemi altında ağır radyasyon kalkanlama bloklarını fırın tepsilerine yüklüyordu.
Kırılma noktası, Çapa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı için hazırlanan ve suyla temas ettiği an yüzey korozyonuna uğrayarak foton geçirgenlik dengesi bozulacak olan hassas PET cihazı kollimatör bloğunun teslimat öncesi son vakum montaj gecesinde yaşandı. Mermer Kule Caddesi üzerindeki tıkalı eski mahalle tahliye kanalı aşırı yağış yüzünden patladı. Tazyikli çamurlu su, sur dibindeki alçak kottan süzülerek atölyenin kepenk altlarından içeri dolmaya başladı. Su, doğrudan steril kalması gereken kristal muhafazalarına ve henüz paketlenmemiş kurşun zırh panellerine hücum etti.
İpek, hiç tereddüt etmeden hamle yaptı. Suyla temas ettiği an mikro gözeneklerine su dolup detektör kalibrasyonunu bozacak olan kollimatör bloklarını ve kendi biyomedikal analiz paftalarını hemen tavana asılı caraskal platformuna kaldırdı. Islanan freze tezgahlarının ve vakum pompalarının patlamasını önlemek için elektrik şalterini kapattı. Sabaha kadar beline gelen soğuk suyun içinde kovalarla ve manuel su pompasıyla tahliye yaptı, ıslanan elektronik sensörleri saf alkolle temizleyip kurutma fırınlarında nemini aldı. Sabah olduğunda, kollimatör bloğunu kusursuz geometri ve sıfır nem oranıyla hastane teknik ekibine teslim etti; ardından doğrudan amfideki medikal fizik sınavına yetişti.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.