Ümraniye'nin Meşhur Escortu Elif

Elif, metal enjeksiyon ve tarihi madalyon restorasyonu üzerine uzmanlaşmış, 19. yüzyıl Osmanlı ve Avrupa pirinç nişanlarını, mühürlerini mikro kimyasallarla temizleyip eksik parçalarını tamamlayan yirmi dördüncü yaşına girmiş bir zanaatkardı. Şehrin tarihi sur kuşağına yakın bir imalathane ortamı kurabilmek için Topkapı’da, Davutpaşa Caddesi’ne bağlanan Odalar Sokak’taki eski bir dökümhanenin alt katını atölye-ev yaptı.

Elif’in mücadelesi; mikroskobik gravür neşterlerinin, korozyon önleyici özel vaksların yüksek pahalılığı ve Topkapı çevresindeki ağır sanayi tozunun temizlenen metaller üzerinde hızlıca oksitlenme oluşturma riskiydi. Gündüzleri Vatan Caddesi yakınlarındaki oto sanayi dükkânlarında parça başı metal çapak alma ve zımpara işinde çalışıyor, gece yarısı ise atölyesindeki sarı masa lambasının altında büyüteçle asırlık mühürlerin yazı hatlarını kazıyordu. Odasında sabit bir ısıtma olmadığı için kışın soğuktan uyuşan elleri, milimetrik gravür çizgilerini çizmesini imkânsız hale getiriyordu.

Kırılma noktası, özel bir müze koleksiyonu için restore ettiği 1870’lere ait pirinç döküm bir lonca mührünün teslim gününden bir gece önce yaşandı. Odalar Sokak’ta yapılan altyapı kazısı sırasında kepçenin ana su borusunu patlatması sonucu, tazyikli su Elif’in atölyesinin pencerelerinden içeri doldu. Su, doğrudan temizlenmiş ve henüz koruyucu vaksları sürülmemiş pirinç mührün üzerine aktı.

Elif, dondurucu suyun içinden mühür parçalarını saniyeler içinde çekti. Islanan pirinç saatler içinde yeşil korozyon bağlayabilirdi. Sırılsıklam halde atölyeden çıkıp Topkapı Surları’nın devasa taş bloklarının dibine koştu. Mahalledeki kapalı bir fırının sıcak havalandırma alanına sığınarak, metal parçaların üzerindeki suyu emici kâğıtlarla saatlerce çekti. Sabaha kadar fırının kademeli ısısında metalin kurumasını sağlayıp vaks katmanını baştan uyguladı. Ertesi gün mührü pürüzsüz bir parıltıyla sahibine teslim ettiğinde, bu şehrin çamuruna ve soğuğuna karşı kendi emeğinin zaferini bir kez daha kanıtlamıştı.