Yoga Yapmayı Seven Kızıl Saçlı Hilal

Hilal, nadir matbu eserlerin korunması ve el yazması cild restorasyonu üzerine çalışan, 19. yüzyıl Osmanlı kitaplarının yıpranmış şirazelerini ve deri kapaklarını ıslah eden yirmi üç yaşında bir cilt ustasıydı. Şehrin tarihi kütüphanelerine ve yazma eser arşivlerine komşu olabilmek için Üsküdar’ın üst kısımlarında, Doğancılar Caddesi’nden Ahmediye Sokak’a inen dik yokuşun üzerindeki dökülen iki katlı ahşap bir binanın bodrum katını kiraladı.

Hilal’in zorluğu; hakiki kök boyalı derilerin, pirinç baskı kalıplarının fahiş fiyatları ve Boğaz’ın Üsküdar tepelerinden süzülen yoğun neminin deriyi küflendirme riskiydi. Gündüzleri Üsküdar Meydanı’ndaki balıkçılarda parça başı kasa taşıyor ve ayıklama işçiliği yapıyor, akşamları ise bodrum katındaki sarı masa lambasının altında büyüteçle asırlık kitapların yırtık sayfalarını pirinç kâğıtlarıyla dikiyordu. Gün ışığı görmeyen odasında kışın taş duvarlardan sızan soğuk nem parmaklarını uyuşturuyor, deriye sıcak damga vururken hassas dereceyi tutturmasını zorlaştırıyordu.

En büyük kriz, özel bir sahaf arşivi için restore ettiği 1880’lerden kalma altın varak baskılı deri bir seyahatnamenin teslim gecesinde yaşandı. Marmara Denizi’nden esen şiddetli bir karayel fırtınası sırasında caddedeki rölanti kanalı patladı. Çamurlu tazyikli su Hilal’in bodrum katındaki havalandırma pencerelerinden içeri taşarak çalışma masasının üzerine aktı. Su, doğrudan henüz presleme aşamasında olan ve kuruma kağıtları değişmemiş derinin üzerine döküldü.

Hilal, dondurucu ve çamurlu suyun içinden kitabı saniyeler içinde kurtardı. Islanan deri kuruduğunda bükülüp çekebilirdi. Sırılsıklam halde evden çıkıp Doğancılar Parkı’ndaki kapalı muhtarlık binasının saçak altına sığındı. Fırtına yüzünü keserken, yanında taşıdığı emici kâğıtlar ve gliserin solüsyonlarıyla fener ışığı altında derinin üzerindeki çamuru saatlerce temizledi. Sabaha kadar deriyi elle masaj yaparak esnek tuttu ve presi baştan uyguladı. Ertesi gün eseri kusursuz teslim ettiğinde, İstanbul’un soğuk suları onun sabrını ve zanaatını yenememişti.